काठमाडौँ – हिमालको काखमा बसेको हुम्ला। भौगोलिक दूरीले काठमाडौँसँग टाढा, तर सपना र सम्भावनाले कुनै सीमामा नबाँधिएको भूगोल। यही दुर्गम भूगोलबाट एउटा सपना बोकेर नेपाली कला क्षेत्रमा आफ्नो उडान भरिरहेकी छिन् कलाकार आरती बुढा।

मोडलिङ र अभिनयलाई आफ्नो मुख्य पेसाका रूपमा अघि बढाइरहेकी आरतीका लागि कलाकारिता केवल क्यामेरा अगाडि उभिनु वा पर्दामा देखिनु मात्र होइन। यो उनको आत्मअभिव्यक्तिको माध्यम हो, आफ्नो पहिचान निर्माण गर्ने यात्रा हो र आफूले देखेको सपनालाई वास्तविकतामा बदल्ने निरन्तर प्रयास हो।

हुम्लाजस्तो दुर्गम जिल्लाबाट आएर नेपाली कला क्षेत्रमा आफ्नो स्थान बनाउन खोज्नु आफैँमा सहज यात्रा होइन। अवसरको पहुँच, भौगोलिक दूरी र प्रतिस्पर्धात्मक वातावरणका बीच आरतीले भने आफ्नो यात्रालाई रोक्न दिएकी छैनन्। बरु हरेक चुनौतीलाई सिकाइका रूपमा लिँदै उनी एक कदमपछि अर्को कदम अगाडि बढिरहेकी छन्।

आरतीको कलाकारिता यात्राको एउटा महत्त्वपूर्ण अध्याय हो-थिएटर। कलाप्रतिको आफ्नो रुचिलाई व्यावसायिक यात्रामा बदल्ने क्रममा उनले कला घरमा थिएटर अभिनयका गुरु गोविन्द सुनारबाट अभिनय प्रशिक्षण लिइन्। थिएटरले उनलाई अभिनयको आधार मात्र सिकाएन, चरित्र बुझ्ने, संवादलाई अनुभूति गर्ने, शरीरको हाउभाउमार्फत भाव व्यक्त गर्ने र दर्शकसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिने कला पनि सिकायो। अभिनय प्रशिक्षणसँगै आरतीमा रहेको कलाप्रतिको रुचि अझ गहिरिँदै गयो। नियमित अभ्यास, अनुशासन र मेहनतले उनलाई क्यामेराअगाडि अझ सहज बनाउँदै लग्यो।

उनका लागि अभिनय एउटा क्षणिक आकर्षण होइन। निरन्तर अभ्यास र आफूलाई सुधार्दै लैजाने प्रक्रिया हो। त्यसैले उनले हरेक नयाँ भूमिका र अवसरलाई आफूलाई थप निखार्ने माध्यमका रूपमा लिँदै आएकी छन्।

आरतीको कलाकारिता यात्रामा सुदूरपश्चिमेली देउडा गीतका म्युजिक भिडियोहरू विशेष अध्यायका रूपमा आएका छन्। दर्जनौँ देउडा गीतमा अभिनय तथा मोडलिङ गरिसकेकी आरतीले सुदूरपश्चिमको मौलिक सांस्कृतिक स्वाद बोकेका गीतलाई दृश्यमा उतार्ने काम गरेकी छन्। देउडा केवल गीत र सङ्गीत मात्र नभएर एउटा जीवनशैली, संस्कृति र भावनासँग जोडिएको विधा हो। त्यही सांस्कृतिक परिवेशमा आफ्नो अभिनय प्रस्तुत गर्दै आरतीले म्युजिक भिडियोमार्फत दर्शकमाझ आफ्नो उपस्थितिलाई विस्तार गरेकी हुन्।

म्युजिक भिडियोको अनुभवले उनलाई क्यामेरा फेसिङ, अभिव्यक्ति, हाउभाउ र दृश्यअनुसार आफूलाई प्रस्तुत गर्ने क्षमतामा पनि परिपक्व बनाउँदै लगेको छ।

सुरुवातमा अवसर खोज्दै क्यामेरासम्म पुगेकी आरती अहिले भने आफूले पाउने भूमिकाको प्रकृति र त्यसले कलाकारका रूपमा आफूलाई के सिकाउँछ भन्ने विषयमा पनि सचेत हुँदै अघि बढिरहेकी छन्।

आरतीको कलाकारिता यात्रा म्युजिक भिडियोमा मात्र रोकिएको छैन। भनौँ अरतीको उडानको अर्को अध्यायको रङ्गमञ्च हुँदै रङ्गिन पर्दा तर्फ अगाडी बढेको छ। उनले ‘अछेता’ नाटकमा अभिनय गरेर रङ्गमञ्चमा समेत आफ्नो क्षमता प्रस्तुत गरिसकेकी छन्। थिएटर कलाकारका लागि रङ्गमञ्च एउटा यस्तो विद्यालय हो, जहाँ अभिनयलाई क्यामेराको कट, रिटेक वा क्लोजअपले होइन, प्रत्यक्ष दर्शकको प्रतिक्रियाले परीक्षण गर्छ। त्यही अनुभव आरतीका लागि पनि महत्त्वपूर्ण रह्यो।

रङ्गमञ्चमा अभिनय गर्दा कलाकारले आफ्नो आवाज, शरीर, भाव र उपस्थितिलाई एकैपटक नियन्त्रण गर्नुपर्छ। यही अनुभवले आरतीको अभिनय यात्रालाई थप गहिराइ दिएको छ।

म्युजिक भिडियोले उनलाई क्यामेरासँग परिचित गरायो भने थिएटरले अभिनयको आधारलाई मजबुत बनायो। यी दुई अनुभवको संयोजनले उनलाई रङ्गिन पर्दा तथा चलचित्रतर्फ अगाडि बढ्ने बाटोसमेत खोलिदिएको छ।

आरतीले नाटक तथा म्युजिक भिडियोमा गरेको अभिनयका लागि विभिन्न अवार्ड तथा सम्मान समेत प्राप्त गरिसकेकी छन्। कलाकारका लागि अवार्ड एउटा ट्रफी मात्र होइन, आफूले गरेको कामलाई बाहिरी संसारले स्वीकार गरेको एउटा सङ्केत पनि हो। तर आरतीका लागि प्राप्त सम्मान यात्राको अन्त्य होइन, अझ राम्रो काम गर्ने जिम्मेवारी हो।

हरेक सम्मानसँगै अपेक्षा बढ्छ। र अपेक्षासँगै कलाकारले आफूलाई अझ जिम्मेवार बनाउनुपर्ने हुन्छ। त्यसैले उनले प्राप्त गरेका सम्मानलाई उपलब्धिको अन्तिम बिन्दुका रूपमा होइन, आगामी यात्राका लागि ऊर्जा र प्रेरणाका रूपमा लिँदै अघि बढिरहेकी छन्।

मोडलिङ र म्युजिक भिडियोबाट स्थापित हुँदै गएको आरतीको कलाकारिता यात्रा अहिले नेपाली चलचित्रसम्म आइपुगेको छ। विभिन्न नेपाली चलचित्रमा अभिनय गर्दै उनले आफ्नो कलात्मक दायरालाई फराकिलो बनाइरहेकी छन्। चलचित्रको पर्दा म्युजिक भिडियोभन्दा फरक हुन्छ। त्यहाँ एउटा पात्रलाई केही मिनेटको दृश्यमा होइन, कथाको आवश्यकता र चरित्रको विकासअनुसार प्रस्तुत गर्नुपर्ने हुन्छ। त्यसैले चलचित्रमा पाएको हरेक अवसर आरतीका लागि नयाँ पाठ पनि हो।

उनको लक्ष्य केवल चलचित्रमा देखिनु मात्र होइन। आफूले निर्वाह गर्ने पात्रमार्फत दर्शकलाई केही अनुभूति दिन सक्ने कलाकार बन्नु उनको प्राथमिकतामा रहेको छ।

नेपालमा प्रतिभा र अवसरबीचको दूरी अझै पनि ठूलो छ। विशेषगरी दुर्गम भूगोलबाट आउने कलाकारका लागि अवसरसम्म पुग्ने बाटो थप चुनौतीपूर्ण हुन्छ। तर आरतीको यात्रा यही दूरी पार गर्ने प्रयासको एउटा उदाहरण हो। हुम्लाबाट सुरु भएको उनको सपना आज काठमाडौँको कला क्षेत्रमा आफ्नो स्थान खोजिरहेको छ।

उनको यात्रामा एउटा महत्त्वपूर्ण सन्देश पनि छ- कलाको सपना भूगोलले निर्धारण गर्दैन।

अवसर ढिलो आउन सक्छ। बाटो कठिन हुन सक्छ। तर लक्ष्य स्पष्ट छ र मेहनत निरन्तर छ भने यात्रा अघि बढ्न सक्छ। आरतीले यही विश्वासलाई आफ्नो यात्राको आधार बनाएकी छन्।

मोडलिङ र अभिनयलाई बाहिरबाट हेर्दा ग्ल्यामरको संसार जस्तो देखिन्छ। तर पर्दामा देखिने केही मिनेटको दृश्यका पछाडि कलाकारको लामो तयारी, अभ्यास, प्रतीक्षा र निरन्तर सङ्घर्ष लुकेको हुन्छ। आरती पनि यही प्रक्रियाबाट अघि बढिरहेकी छन्।

कहिले म्युजिक भिडियोको सेट, कहिले थिएटरको स्टेज, कहिले चलचित्रको सुटिङ-हरेक ठाउँमा उनले आफूलाई नयाँ वातावरणमा ढाल्दै आएकी छन्। कलाकारितामा निरन्तरता नै उनको अर्को विशेषता हो।

आज एउटा गीतमा देखिनु र भोलि अर्को परियोजनामा काम गर्नु मात्र उनको उद्देश्य होइन। लामो समयसम्म टिक्न सक्ने कलाकार बन्ने आधार तयार गर्नु उनको प्राथमिकता हो।

कलाकारितामा प्रतिभा महत्त्वपूर्ण छ। तर प्रतिभालाई निरन्तरता दिन अनुशासन र मेहनत अझ महत्त्वपूर्ण हुन्छ। आरती आफ्नो यात्रामा यी दुई पक्षलाई विशेष महत्त्व दिन्छिन्।

आफूले पाएको अवसरलाई सम्मान गर्ने, समयअनुसार आफूलाई तयार गर्ने, नयाँ कुरा सिक्ने र हरेक कामबाट अनुभव बटुल्ने उनको प्रयास निरन्तर छ।

सायद यही कारणले उनको यात्रा एउटा म्युजिक भिडियोबाट अर्को म्युजिक भिडियो हुँदै थिएटर र चलचित्रसम्म विस्तार भइरहेको छ। आरती अहिले नेपाली मोडलिङ तथा चलचित्र क्षेत्रमा आफ्नो पहिचानलाई अझ बलियो बनाउने चरणमा छिन्।

आगामी दिनमा आफूलाई केवल मोडलका रूपमा होइन, अभिनयमा विविधता प्रस्तुत गर्न सक्ने कलाकारका रूपमा स्थापित गर्ने उनको लक्ष्य छ।

विभिन्न चरित्रमा काम गर्ने, नयाँ निर्देशक र सर्जकसँग सहकार्य गर्ने, फरक कथाका चलचित्र तथा परियोजनामा आफूलाई प्रस्तुत गर्ने र निरन्तर सिक्दै जाने उनको यात्राको दिशालाई हेर्दा कलाकारितामा सम्भावनाको क्षेत्र अझ फराकिलो देखिन्छ।

उनको सपना ठूलो छ। तर त्यो सपना पूरा गर्ने बाटोबारे उनी त्यत्तिकै स्पष्ट पनि छिन्-निरन्तर काम, निरन्तर सिकाइ र निरन्तर मेहनत। आरती बुढाको कथा केवल एक मोडल वा कलाकारको व्यक्तिगत सफलता खोज्ने कथा होइन।

यो एउटा यस्तो यात्राको कथा हो, जहाँ हुम्लाको दुर्गम भूगोलबाट निस्किएको एउटा सपना नेपाली कला क्षेत्रको फराकिलो संसारमा आफ्नो ठाउँ खोजिरहेको छ। उनको यात्रामा सङ्घर्ष छ, सिकाइ छ, अवसरको खोजी छ र भविष्यप्रतिको ठूलो विश्वास पनि छ।

कुनै कलाकारको यात्रा एकै रातमा तयार हुँदैन। पर्दामा देखिने एउटा अनुहारको पछाडि वर्षौँको अभ्यास, असंख्य असफल प्रयास र आफूलाई फेरि उठाएर अगाडि बढ्ने साहस लुकेको हुन्छ। आरती बुढाको यात्रा पनि त्यही निरन्तरताको यात्रा हो।

हुम्लाको पहाडी बाटोबाट सुरु भएको उनको यात्रा अहिले नेपाली कला क्षेत्रको फराकिलो राजमार्गतर्फ अघि बढिरहेको छ।

प्रस्तुति : सुभास प्रधान

[email protected]